معماری
خانه / اهل بیت (ع) / امام مهدی (عج) / امام زمان (عج) از نگاه شیعه

امام زمان (عج) از نگاه شیعه

امام زمان (عج) از نگاه شیعه

در این مقاله به تفسیر امام زمان (عج) از نگاه شیعه خواهیم پرداخت .


امام زمان (عج) از نگاه شیعه : 
اعتقاد به امامت امامان دوازده گانه اهل بیت (علیهم السلام) از اصول مذهب و از محورهاى اساسى عقاید ما شمرده مى شود و بدین سبب است که مذهب ما بنام ” امامیه ، تشیع و مذهب اهل بیت ” خوانده مى شود و پیروان آن را ” دوازده امامى یا شیعیان اهل بیت ” مى نامند .
به اعتقاد ما نخستین امام معصوم جانشین پیامبر (صلى الله علیه وآله) ، امیر مؤمنان على بن ابى طالب (علیه السلام) و آخرین آنان امام زمان (عج) امام منتظَر محمد بن حسن عسکرى (علیه السلام) است که در سال ۲۵۵ هجرى در سامرا ، دیده به جهان گشود .

آنگاه خداوند عمر او را طولانى گرداند و از دیده ها پنهان داشت تا روزى که وعده خود را قطعى نموده و آن بزرگوار را ظاهر و بوسیله او آئین اسلام را به تمام ادیان پیروز و غالب و جهان را پر از عدل و داد سازد همچنانکه از ظلم و جور پر شود .

بنابراین ، اعتقاد به اینکه مهدى موعود (علیه السلام) امام دوازدهم ، زنده و غایب است ، جزئى از مذهب ما شمرده مى شود وبدون آن نمى تواند یک مسلمان ، شیعه دوازده امامى محسوب شود بلکه جزو یکى از فرقه هاى سنى یا زیدى و یا اسماعیلى به حساب خواهد آمد .
البته برخى از برادران مسلمان ، عقیده ما به امامت پیشوایان و عصمت آنان و غیبت امام زمان (عج) « امام زمان (عج) از نگاه شیعه »  را کمى دور از واقع مى پندارند ، حال آنکه معیار صحت یک عقیده در امور ممکن ، بعید شمردن و یا نیکو شمردنِ آن نیست ، بلکه معیار ، وجود دلیلى روشن و یا روایتى از ناحیه پیامبر اسلام (صلى الله علیه وآله) براى اثبات چنین مواردى است .

بر اساس مدارک موجود نزد شیعیان ، روایاتى که روشنگر امامت و غیبت امام زمان (عج) « امام زمان (عج) از نگاه شیعه »   است ، بسیار فراوان و از نظر سند قطعى و صحیحند .

و هر گاه مطلبى با دلیل محکم یا روایت صریح و صحیحى ثابت شد شخص مسلمان مکلف است آن را بپذیرد و نسبت به آن تسلیم باشد و این وظیفه دیگران است که یا سخن او را بپذیرند و یا او را قانع سازند ، چه خوب گفته گوینده این عبارت :

ما پیرو دلیلیم به هر سوئى گراید مى گرائیم برادران سنى ما هر چند در تطبیق مهدى موعود بر امام محمد بن حسن عسکرى (علیه السلام) با ما وحدت نظر ندارند ، اما تقریباً در تمام روایاتى که درباره وى آمده با ما هم عقیده اند ، نظیر بشارت به قیام او وحرکت ظهور وتجدید بناى اسلام به دست آن بزرگوار و جهانى بودن حکومتش .

اکنون بسیارى از روایاتِ مربوط به امام زمان (عج) در منابع شیعه و سنى یکسان و یا شبیه به یکدیگر است همچنانکه در فصل هاى گذشته ملاحظه کردید و بخشى از آن در فصل بعد از نظرتان خواهد گذشت .

امام زمان (عج)
امام زمان (عج)

در عین حال عدّه اى از علماى سنى مانند ابن عربى ، شعرانى و دیگران با ما هم عقیده اند که امام زمان (عج) « امام زمان (عج) از نگاه شیعه »  همان امام محمد بن حسن عسکرى (علیه السلام) است . این گروه از علماء سنى به نام و نسب آن حضرت تصریح کرده و او را زنده و غایب مى دانند . نویسنده کتاب ” مهدى موعود ” اسامى جمعى از این علما را نقل کرده است .

دانشمندان و دست اندرکاران جنبش هاى اسلامى ، باید از این اشتراک عقیده درباره مهدى (علیه السلام) که میان تمام مسلمانان وجود دارد بنحو شایسته اى استفاده کنند ، چرا که این باور تأثیرى حیات بخش در بالا بردن سطح ایمانِ توده هاى مسلمان ، به غیب و به وعده نصرت الهى خواهد داشت و روح استقامت و سازش ناپذیرى آنان را در برابر دشمن بالا برده و براى یارى پیشواى موعودشان مهیّا خواهد ساخت .
مسأله انطباق مهدى موعود (علیه السلام) بر امام محمد بن حسن عسکرى (علیه السلام) که نزد جمعى از برادران سنى ما هنوز به اثبات نرسیده ، نباید سبب انتقاد آنان از کسانى شود که قائل به این عقیده اند . البته هدف ما در اینجا مطرح ساختن بحث کلامى در اعتقاد شیعیان به امام زمان (عج)  « امام زمان (عج) از نگاه شیعه »  نیست .

بلکه هدف ارائه تصویرى از روح پر احساسى است که مجامع و محافل شیعى با آن مأنوس اند ، اندیشهاى که در دل و جان شیعیان و با تربیت پدران و مادران در خلال نسل ها توانسته است گنجینه عظیمى از محبت ، احترام و انتظار ظهور آن امام موعود را بوجود آورد .

از این رو به اعتقاد ما امام زمان (عج) بقیه الله در زمین و برخاسته از خاندان نبوت و خاتم اوصیاء و امامان (علیهم السلام) و امانتدار الهى قرآن و وحى و پرتو افشان نور خدا در زمین محسوب مى گردد . تمام ارزش ها و الگوهاى اسلام در شخصیت وى تبلور یافته و امتداد شعاع و پرتو نور رسالت است .

غیبت او داراى مفاهیم بلندى از اسرار و حکمت الهى و نشانگر مظلومیت پیامبران ، امامان اهل بیت (علیهم السلام) ، اولیاء و مؤمنینى است که توسط حاکمان ستمگر سلاطین جور از حقوق مسلم خود محروم گشتند . تمام آمال و آرزوهاى مؤمنان عالم با وعده پیامبر (صلى الله علیه وآله) به ظهور مقدس آن امام زمان (عج) « امام زمان (عج) از نگاه شیعه »  جوانه مى زند و دل هاى غمزده آنان به شور و نشاط مى گراید و درفش اسلام همواره با دستانشان در اهتزاز مى ماند ، هر چند تندبادهاى مخالف بوزند و راه طولانى باشد . چرا که آنان با صاحب آن پرچم ، عهد و میثاقى جاودانه بسته اند .
اگرچه شیعه به خاطر وابستگى به پیامبر و اهل بیت ، از سرمایه اى معنوى ، غنى و سرشار بهره ند است ; اما شخصیت امام زمان (عج) و ظهور موعود او با تمام جاذبه هاى ویژه اش نقشى حیات بخش در ایجاد روح امید ، مهر و عاطفه شیعى ایفا مى کند .

گروهى از اینکه شیعه نسبت به علماى خود احترام فراوان قائل است انتقاد مى کنند . در حالى که گروهى دیگر آن را مورد تقدیر قرار مى دهند ، شگفتى و انتقاد یش مى یابد که مى بینند شیعه به مرجع تقلید خود بعنوان نائب امام مهدى (علیه السلام) احترام و تعظیم نموده و مقیّد به فتواى اوست .

اما هنگامى که این رابطه به امامان معصوم (علیهم السلام) مى رسد ، عده اى ما را به غلوّ و گزافه گوئى متهم مى سازند و حتى برخى راه افراط در پیش گرفته و به شیعیان چنین نسبت مى دهند که آنان ، پیامبر (صلى الله علیه وآله) ، امامان (علیهم السلام) و مراجع را به درجه خدائى رسانده و آنها را مى پرستند . به خدا پناه مى بریم از این اتهامهاى ناروا ! ولى مشکل ، تنها احترام شدید شیعه و تقدیس و اطاعت آنان از علماى ربانى و پیشوایان معصوم نیست ، بلکه مشکل اصلى این است که همه ما واقعاً از دیدگاه اسلام نسبت به انسان فاصله داریم ، براى روشن شدن موضوع ، به سراغ قرآن مى رویم تا نگاهى به ارزیابى این کتاب آسمانى از شخصیت انسان داشته باشیم : قرآن کریم در این راستا سه دیدگاه در مقابل ما قرار مى دهد : نخست دیدگاه جاهلى است که در آیاتِ مربوط به افراد بى تمدن و کسانى که پیامبر را از پشت دیوار صدا مى زدند مطرح شده است . دیدگاه دوم که یک نگاه کاملا مادى است .

در آیات مربوط به دشمنان پیامبران و صاحبان تمدن هاى الحادى ، مورد ارزیابى قرار گرفته و دیدگاه سوم دیدگاه اسلامى است که در آیاتِ مربوط به احترام انسان و رهنمونى او به عالم خرد ، معنویت و عمل ، مورد توجه قرار گرفته است . به اعتقاد من ، جهان اسلام هم اکنون تحت تأثیر فرهنگ جاهلى از یک سو و فرهنگ مادى غربى از سوى دیگر قرار دارد و تسلط این دو فرهنگ ، نگاهى انحرافى در وجود ما نسبت به انبیاء ، پیشوایان ، اولیاء ، شهیدان ، مؤمنان و نسبت به توده ها وملت هاى اسلامى و حتى نسبت به خود ما ایجاد کرده است .

امام زمان (عج) از نگاه شیعه
امام زمان (عج) از نگاه شیعه

به راستى انحطاط فرهنگى و تسلط فرهنگ غرب بر جوامع ما ، شرائط دشوارى از نظر سیاسى ، اقتصادى و اجتماعى ایجاد کرده است ، فرهنگى که بر اساس آن ، ن مسلمان ، از احترامى برخوردار نیست . پس چگونه مى توان به حفظ حرمت سایر ابعاد وجودى وى امیدوار بود ؟ ! همچنانکه این فرهنگ ، اندیشه ما را نیز به سوى اندیشه دوران جاهلیت سوق داده و پیوسته ما را بطرف سطحى نگرى و جدا دیدن اشیاء و وقایع عالم از یکدیگر کشانده و با هرگونه تفکر عمیق و پیوستگى عوامل عالم دشمنى دارد .

از این رو نگاه ما به مسائل پیرامون خود ، نگاهى تک بعدى شده و همه چیز را به شکل سفید یا سیاه مى بینیم و حاضر نیستیم در لحظه واحد حالت هاى ترکیبى و نسبى را مشاهده کنیم ، یا در دل خود نوعى خاص از مهر و عاطفه را مى پسندیم و اجازه نمى دهیم خاطر در مورد پیشوایان و پیامبران الهى نیز تنها ظاهر حال آنان را ملاحظه مى کنیم و از درک کمالات والاى معنوى و جهان عقلانى متعالى آنان غافلیم .

حال اگر کسى بخواهد دیدگاه انحرافى خود را اصلاح کرده و براى آن همه فضیلت و بزرگى احترام قائل شود او را افراطى مى نامیم و اگر عقل و دلش به خاطر درک آن ابعاد گوناگون معنوى و عقلانى بتپد ، او را دیوانه و منحرف مى خوانیم .

این ماجرا وقتى به اوج حساسیت خود نزدیک مى شود که بخواهیم به این احترام و قداست لباس مذهب بپوشانیم چرا که با دیدگاه انحرافى ، چنین به نظر مى رسد که تقدیس و احترام اولیاء ، امامان و پیامبران با تقدیس و احترام ذات مقدس خداوند و توحید او منافات دارد .

چرا که از نظر این افراد ، امامان و پیامبران هم فقط بشرند و نه چیز دیگر . آرى اگر با دیدگاه خشک و جاهلى به دنیاى پیرامون خود بنگریم ، همه انسانها از جمله انبیاء و اولیاء خدا را نیز باید همچون مشتى خاک بیابان ببینیم .

گویا در این عالم دو چیز بیشتر نباید باشد یا ریگهاى بیابان یا آسمان ، با این دیدگاه سخن گفتن از باغ ها ، رودها ، دره ها و کوهها سخنى بیهوده است ، چرا که جهان یا زمینى زمینى ست که خاک است ویا آسمانى آسمانى ، که خداوند است ! گویا مَثَل نور الهى که قرآن براى ما بیان کرده ” مَثل نوره کمشکاه فیها مصباح ” (یعنى : مثل نور خدا همچون چراغدانى است که درون آن چراغى قرار دارد . . .) در کره زمین وجود ندارد و مربوط به این اولیاء الهى نیست !

من معتقدم هر چه آگاهى فلاسفه ، متفکران و دانشمندان بیشتر شود ، ابعاد جدیدى از کلمات پیامبر و اهل بیت کشف و ارزش کلام و شخصیت این بزرگان بیشتر آشکار شده و معلوم مى شود که شخصیت معصوم را باید تنها با کلام معصوم شناخت .

این نکته صحیح است که خداوند به پیامبرش مى فرماید : بگو من هم مانند شما بشر هستم ” قل إنما أنا بشر مثلکم یوحى إلی إنما إلهکم إله واحد ” یعنى بگو من هم
مثل شما بشرم – ولى – بر من وحى مى شود که خداى شما خدایى واحد است) اما با این بیان قرآن ، مطلب دیگرى نیز روشن مى شود و آن اینکه پیامبر خود ، از یک نظر ، مثل ما بشر است و از یک نظر مثل ما نیست یعنى شخصیت او مرکب از دو ویژگى ست یکى ویژگى بشرى که با آن مى تواند با مردم معاشرت کند و دیگرى ویژگى غیبى که بوسیله آن علم و وحى را از خداوند جهان دریافت مى کند .

 

امام زمان (عج) منجی جهان

 

حال ، آیا جز با کلام معصوم که پنجره اى از غیب به رویش گشوده است ، مى توان به ویژگى غیبى شخصیت پیامبر دست یافت ؟ اگر خداوند در قرآن ، پیامبر را مثل سایر افراد بشر معرفى کرده یعنى او مثل شما در محیط زندگى شما حضور دارد ، با افکار و احساسات شما آشناست و مشکلات شما را بصورت کامل درک مى کند . نه اینکه او هم انسانى ست در سطح فکر و احساس ما .

چرا که رسول خدا (صلى الله علیه وآله) از افق فکرى و احساسى بسیار عمیق و دقیقى برخوردار است که دستیابى به آن براى سایر افراد بشر امکان پذیر نیست ، همانگونه که شخصیت وجودى او نیز به هیچ وجه در حد افراد مادى جامعه ما قرار ندارد . بنابراین ، پیامبر خدا به جهت برخوردارى از دقت فوق العاده فکر و احساس و به جهت ارتباط مستقیم با عالم غیب ، هرگز مثل ما نیست .

پس هیچ بُعدى از ابعاد شخصیت ما ، مثل شخصیت پیامبر خدا نیست تا بتوانیم بوسیله آن ، به حقیقت شخصیت آن حضرت پى ببریم . براى ما همین نکته در ارتباط با شخصیت امامان معصوم اهل بیت نیز مطرح است .
از اینجا درمى یابیم که چرا خداوند در آیه مزبور لفظ بشر را براى مِثل بودن بکار برد و از لفظ انسان ، بهره نگرفت . به اعتقاد من ، اکنون زمان آن رسیده که ما ، هویت اسلامى و انسانى خود را بعنوان یک مسلمان بازشناسى کنیم و از نو پیامبر (صلى الله علیه وآله) و ائمه (علیهم السلام) خود را دریابیم و دیدگاه خشک ، سطحى و جاهلانه اى را که گروه هاى وهابى نما در شناخت پیامبر و آل او صلوات الله علیهم اجمعین ترویج مى نمایند ، رها نماییم و به گونه اى به این خاندان پاک بنگریم که سزاوار شخصیت الهى و مقامات عالیه آنهاست تا دلهاى ما بار دیگر معدن و مخزن محبت عشق مقدس آنان گردد و راه عشق و محبت بزرگتر نسبت به مولاى آنان و مولاى ما یعنى خداوند در دلها باز شود .

کسى که به خاطر وجود درختان از دیدن جنگل بازمانده نباید آن را که درخت ،
جنگل ، کوه ها و آسمان ها را با هم مى بیند تخطئه نماید ! کسى که تقدیس و تکریم انبیاء و ائمه (علیهم السلام) و حرکت در فضاى معنوى آنان را با تقدیس و توحید خداوند در تضاد مى بیند نباید بزرگداشت آنان را بگونه اى که شرع اجازه فرموده ، تخطئه کند ، چرا که تعظیم انبیاء و اولیاء راهى براى تنظیم زندگى و هموار ساختن راه تعظیم ، تقدیس و تسبیح خداوندى است که مثل و مانند نداشته و بلند مرتبه است .

خلاصه
امام زمان
نام مقاله
امام زمان
توضیحات
امام زمان (عج) از نگاه شیعه
نویسنده
منتشر کننده
عطر نرگس

درباره ی اسماعیل سحاب

عاشق یادگیری طراحی وب سایت هستم و دوست دارم در آینده ای نزدیک Fullstack کامل باشم، همچنین به مطالعه و یادگیری، دنیای تجارت الکترونیک و دیجیتال مارکتینگ علاقه وافری دارم .تلاش من اینه که با آموختن بیشتر و بکارگیری اون آموخته‌ها بتونم بهتر زندگی کنم و جهان را جای بهتری برای زندگی کنم

همچنین ببینید

شباهت های حضرت مهدی(عج) با حضرت موسی(ع)

شباهت های حضرت مهدی(عج) با حضرت موسی(ع)

شباهت های حضرت مهدی(عج) با حضرت موسی(ع) شباهت های حضرت مهدی(عج) با حضرت موسی(ع)   …

دیدگاهتان را بنویسید

قالب وردپرس